UCZUCIA,  TO  PODSTAWA ROZWOJU CZŁOWIEKA

Uczucia są wartościową i istotną częścią ludzkiej natury. Traktowane z należytą troską i szacunkiem, mogą stać się podstawą dalszego rozwoju i osiągnięcia dojrzałości.(J.Sakowska)

Pamiętaj!
Wszystkie stany emocjonalne można zaakceptować – pewne działania należy ograniczać. Bez uczuć, niemożliwe byłoby zrozumienie innych ludzi i wchodzenie z nimi w prawidłowe relacje. 

W momencie, kiedy pozwolimy sobie na istnienie uczuć, możemy podjąć decyzję, co i w jakiej sytuacji powinniśmy z nimi zrobić.(J. Sakowska)

Jak pomóc dziecku, by radziło sobie z własnymi uczuciami:

Natura dała nam jeden język,a dwoje uszu,abyśmy słuchali dwa razy tyle,co mówili

Słuchaj dziecka bardzo uważnie
•	Dobre słuchanie wymaga kontaktu wzrokowego z osobą mówiącą. Oznacza to przerwanie swoich zajęć, odłożenie gazety, wyłączenie telewizora
•	Dobre słuchanie nie zakłada nigdy, że wie się, co druga osoba powie.
•	Dobremu słuchaniu pomaga zadawanie mówiącemu pytań wyjaśniających i powtarzanie innymi słowami tego, co się zrozumiało. „Słyszę, że jesteś zaniepokojona jutrzejszym spotkaniem, czy dobrze zrozumiałam?”
•	Dobre  słuchanie  zakłada  brak  przesadnej  reakcji  i natychmiastowego działania. Lepiej  jest  zakończyć  całą  rozmowę,  a  później  po  pewnym  przemyśleniu podjąć działanie za zgodą dziecka. Natychmiastowa, impulsywna reakcja sprawia, że dzieci boją się tego, co może  zdarzyć  się  w  przyszłości,  a  to  prowadzi  do  zerwania  linii porozumienia. Cierpliwość jest kluczową sprawą w budowaniu zaufania i otwartości między rodzicami i dzieckiem.
•	Dobre słuchanie oznacza akceptację i nie wyśmiewanie tego, co dziecko mówi. Można dziecka nie rozumieć, ale wyśmiewanie go i krytykowanie  obniża  poczucie  jego  wartości  i  skutecznie  może przerwać linię porozumienia.

Zaakceptuj jego uczucia („och”, „mmm”, „rozumiem”)
•	Dziecko,  tak  jak  dorosły,  potrzebuje  zrozumienia,  kiedy  przeżywa silne uczucia. Nie jest wtedy w stanie nikogo słuchać. Nie przyjmuje rady, pocieszenia,  ani  konstruktywnej  krytyki.  Najczęściej  dzieci  potrafią  sobie  same  pomóc,  jeśli  są  wysłuchane  i  otrzymują empatyczną odpowiedź.

Określ te uczucia
•	Gdy chcemy pomóc dziecku rozpoznać i określić przeżycia emocjonalne, warto pamiętać:
•	Trudno jest ci rozpoznać uczucia i emocje dziecka, gdy nie starasz się rozpoznać swoich.
•	Nie ingeruj na siłę, gdy dziecko nie chce rozmawiać.
•	 Pamiętaj, że aby przemówić do serca dziecka, nie wystarczy techniczne opanowanie języka komunikacji – dziecko dobrze odbierze twój chłód, a nie chęć zrozumienia.
•	 Nie pytaj, dlaczego czuje to, co czuje.
•	 Nie reaguj zaangażowaniem większym, niż wymaga tego sytuacja, nie powtarzaj epitetów, jakimi dziecko się określa.
•	  Uważaj na dobór słów, gdy twierdzisz, „wiem, co czujesz”.
•	 Staraj się przy określaniu uczuć stosować komunikat „wygląda na to, że ”, „wydaje mi się”, „mam wrażenie”.
•	  Nie  obawiaj  się, że  gdy  nieprawidłowo  określisz  stan  emocjonalny  dziecka,  zerwiesz    z  nim  kontakt  –  ono  samo  to  sprostuje  (o  ile  nie  stwierdzasz  autorytarnie,  że wiesz, co ono czuje, albo co gorsza – co czuć powinno).
•	 Zawsze możesz wrócić do sprawy, gdy w pierwszym momencie  zareagujesz  nieprawidłowo  (zaprzeczysz  uczuciom, zignorujesz je).

Zamień pragnienia dziecka w fantazję.

AKTYWNE SŁUCHANIE DZIAŁA, GDY:
•	 Masz ochotę i czas, by słuchać.
•	 Rzeczywiście jesteś gotowy zaakceptować stany emocjonalne swojego dziecka.
•	 Masz zaufanie do możliwości dziecka.

AKTYWNE SŁUCHANIE NIE DZIAŁA, GDY:
•	 Manipulujesz dzieckiem, czyli chcesz doprowadzić do tego, aby dziecko zrobiło to, o co ci chodzi, bez uwzględnienia jego potrzeb i zdania.
•	 „Otwierasz drzwi”, by je zaraz „zamknąć” oceną.
•	Usiłujesz słuchać, gdy nie masz czasu.
•	Stosujesz aktywne słuchanie, gdy dziecko potrzebuje po prostu informacji. 

 Języka akceptacji, empatii trzeba się nauczyć:
Rodzic empatyczny:
zanim powie - wysłucha
zanim oceni - zrozumie
zanim zacznie dyskutować - podzieli się własnym doświadczeniem.
Tym,czego ludzie w każdym wieku potrzebują najbardziej,gdy miotają nimi silne uczucia,jest Zrozumienie!

Na podstawie książek:A.Faber i E.Mazlish"Jak mówić,żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły'' i J.Sakowskiej ''Szkoła dla Rodziców i Wychowawców''

opracowała: 
Katarzyna Nicko